Ο πρόωρα χαμένος πολιτικός ηγέτης Γεώργιος Καρτάλης ειχε συλλάβει ορθά το πρόβλημα της οικονομίας της χώρας,χωρίς ομως να κατορθώσει,οπως και ο Κυριάκος Βαρβαρέσσος πριν απ΄αυτόν,να εφαρμόσει αυτά που κι΄οι δυό τους διακήρυσσαν και σχεδίαζαν.
Η τιμή ανήκει στον Σπ.Μαρκεζίνη, ο οποίος μάλιστα είχε εκφράσει την 14η Απριλίου 1962δημόσια, την εκτίμηση του, ειδικά, για τον Γ.Καρτάλη που, όπως τόνιζε, «υπήρξε ένας, αν όχι ο μόνος ο οποίος βοήθησε πραγματικά, με την προεργασία του, τον διάδοχό του (εννοώντας τον εαυτό του), να επιτελέσει το έργο που επετέλεσε». Δεν παρέλειψε, μάλιστα, ο Σπ.Μαρκεζίνης, ν΄ αναμνησθεί, όπως πρόσθεσε, «ενός εξόχου ανδρός» και να εκφράσει συγχρόνως τη λύπη του, γιατί «εν τω προσώπω του, έχασε τον άνθρωπο με τον οποίο θα συνεργαζόμουν, πράγμα το οποίο ίσως να είχε βοηθήσει κατά τρόπο εκπληκτικό τις περαιτέρω αναγκαίες δημοκρατικές εξελίξεις στην Ελλάδα».(Βλ.και Ματθαίου Χ.Ανδρεάδη «Η σκιαγραφία ενός πολιτικού-Σπ. Μαρκεζίνης», έκδ. 1977, σελ. 308-309).
Την εποχή ανόδου του Σπ.Μαρκεζίνη στην κυβέρνηση του «Συναγερμού», η ανάγκη της Αλλαγής ήταν κοινή. Η πραγματοποίηση, ωστόσο, της θεμελιώσεως της Αλλαγής, ανήκει, αποκλειστικά, στον Σπ.Μαρκεζίνη.
Οι εκλογές του 1956
Ο Σπ.Μαρκεζίνης, δέκα μήνες μετά την αποχώρησή του (μαζί με του φίλους του), απ΄την κυβέρνηση του «Ελληνικού Συναγερμού», ίδρυσε τον Φεβρουάριο 1955 το «Κόμμα των Προοδευτικών» στο οποίο προσχώρησαν 30 βουλευτές.
Και ύστερα από επτά μήνες (Οκτώβριος 1955) πέθανε ο πρωθυπουργός Αλ.Παπάγος. Στη θέση του ο Βασιλέας Παύλος διόρισε τον υπουργό του «Συναγερμού» Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος, έχοντας λάβει και την εντολή διαλύσεως της Βουλής, κατόρθωσε να συγκεντρώσει γύρω του το μεγαλύτερο ποσοστό των βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος και να σχηματίσει δική του κυβέρνηση. Το κόμμα του «Συναγερμού» διαλύθηκε και τυπικά την 4η Ιανουαρίου 1956 και ο Κ.Καραμανλής το υποκατέστησε με νέο κόμμα, την «Εθνική Ριζοσπαστική Ενωση» (Ε.Ρ.Ε), που περιέλαβε στους κόλπους της και στελέχη του κόμματος των Φιλελευθέρων καθώς και της ΕΠΕΚ.
Ο νέος πρωθυπουργός, αφού έτυχε ψήφου εμπιστοσύνης στη Βουλή, ψήφισε τον ιδιότυπο («τριφασικό» λεγόμενο) υπ΄αριθμ.3457/1955 εκλογικό νόμο και προκήρυξε εκλογές για τις 19 Φεβρουαρίου 1956.
΄Ολα τα κόμματα που αντιπολιτεύονταν την ΕΡΕ, συνασπίσθηκαν εκλογικά με την Αριστερά. Ο συνασπισμός τους πήρε την επωνυμία «Δημοκρατική ΄Ενωση».
Μόνη εξαίρεση το «Κόμμα Προοδευτικών» του Σπ. Μαρκεζίνη, το οποίο κατάρτισε συνδυασμούς σε 34 απ΄ τις 41 εκλογικές περιφέρειες. (Σημειώνεται, οτι τις εκλογές του 1956 διεξήγαγε η κυβέρνηση Κ.Καραμανλή και οχι υπηρεσιακή, όπως είχε συμβεί στις εκλογές 1950, 1951 και 1952).
Το εκλογικό σύστημα
Με την ευκαιρία της συζητήσεως στις μέρες μας νέου εκλογικού συστήματος απ΄ την κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή αξίζει να προστεθούν και τα εξής:
Ο «γέρος της Δημοκρατίας» Γεώργιος Παπανδρέου στην «Καθημερινή της 5.7.1953 και 12.7.1953, απαντώντας σε άρθρο της εφημερίδας, ανέπτυσσε τις απόψεις του σχετικά με τα εκλογικά συστήματα που ίσχυαν στην Ελλάδα την εποχή του και την πολιτική τύχη των ηγετών. Εκεί εξηγούσε το φαινόμενο της τόσο συχνής δημιουργίας και εξαφανίσεως πολιτικών κομμάτων στην Ελλάδα, με την αδιάκοπη μεταβολή του εκλογικού συστήματος:
«Δέν είναι»-έλεγε ο Γ.Παπανδρέου-«όπως νομίζεται, «η έλλειψις σταθερότητος» των πολιτικών ανδρών. Είναι η έλλειψις «σταθερότητος»του εκλογικού συστήματος... Με την αναλογικήν δημιουργούνται και με το πλειοψηφικόν εξαφανίζονται κόμματα. Αυτός λοιπόν είναι ο μέγας ένοχος, η συνεχής μεταβολή του εκλογικού συστήματος. Τα πολιτικά κόμματα δεν είναι οι ένοχοι, είναι τα θύματα. Αυτή υπήρξε η περιπέτεια των κομμάτων του Γεωργίου Καφαντάρη, του Αλεξάνδρου Παπαναστασίου, και του Ιωάννου Μεταξά, ο οποίος με την αναλογικήν του 1926, είχε 49 βουλευτάς και με το πλειοψηφικόν του 1928 εξηφανίσθη».
Και ο Σπ.Μαρκεζίνης, που ρωτήθηκε τον Ιούνιο 1963 ποιό ήταν το καλλίτερο εκλογικό σύστημα ή το χειρότερο και γιατί, από εκείνα τα οποία εφαρμόσθηκαν στην Ελλάδα μεταπολεμικά, έδωσε την εξής απάντηση:
«Το 1951 εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα η ενισχυμένη αναλογική. Προϊόν της συμφωνίας των τριών κομμάτων (εννοούσε τους Τσαλδάρη, Βενιζέλο, Πλαστήρα) για vα εξουδετερώσουν τον θεωρούμενο τότε επίφοβο αντίπαλο (εννοούσε τον Γ.Παπανδρέου). Αποτέλεσμα: Εμφανίζεται ο «Συναγερμός» και εξαφανίζονται πλήρως (εννοούσε το Λαϊκό κόμμα ) ή περιέρχονται σε δευτερεύουσα μοίρα οι άλλοι (εννοούσε τούς Φιλελευθέρους και την ΕΠΕΚ του Νικ.Πλαστήρα). Το 1958 εφαρμόζεται πάλι η ενισχυμένη. Με τη διαφορά απ΄ το 1951, οτι αυτή είναι πλέον τερατώδης και οτι ο στόχος του 1951 (Γ.Παπανδρέου), είναι ήδη πρωταγωνιστής της μυστικής εναντίον των άλλων συμφωνίας.
Σκοπός: Η δήθεν εξουδετέρωση των κινδύνων της Αριστεράς. Και αποτέλεσμα: Συντριβή των Φιλελευθέρων, ενώ η Αριστερά φθάνει στο ψηλότερο σημείο της κοινοβουλευτικής της ακμής.
Στην ίδια κατηγορία έθετε ο Σπ.Μαρκεζίνης και το μικτό του 1956. Αν μη τι άλλο, γιατί είχε (όπως τόνισε) υπέρ αυτού το μοναδικό τίτλο οτι κατόρθωσε να δημιουργήσει το πρώτο Λαϊκό Μέτωπο στην Ελλάδα.
Γενική, πάντως, είναι η εκτίμηση (όπως και τότε ήταν) πως η σταθερότητα του Δημοκρατικού πολιτεύματος, δεν εξασφαλίζεται, κατ΄ανάγκην, με τη σταθερότητα κυβερνήσεων. Η σταθερότητα των κυβερνήσεων δεν είναι η πανάκεια της Δημοκρατίας, προ παντός όταν δεν εκφράζει αληθινή εσωτερική πραγματικότητα, αλλά είναι κυρίως τεχνητό αποτέλεσμα ή συνέπεια του εκλογικού νόμου και μόνο. Τη σταθερότητα της κυβερνήσεως σε τελευταία ανάλυση, δεν την καθορίζει μόνο το εκλογικό σύστημα, αλλά κυρίως ο συσχετισμός των πολιτικών δυνάμεων, ο οποίος και δεν μπορεί ν΄αγνοηθεί συχνά, ως προς το προτιμητέο εκλογικό σύστημα.
Η τιμή ανήκει στον Σπ.Μαρκεζίνη, ο οποίος μάλιστα είχε εκφράσει την 14η Απριλίου 1962δημόσια, την εκτίμηση του, ειδικά, για τον Γ.Καρτάλη που, όπως τόνιζε, «υπήρξε ένας, αν όχι ο μόνος ο οποίος βοήθησε πραγματικά, με την προεργασία του, τον διάδοχό του (εννοώντας τον εαυτό του), να επιτελέσει το έργο που επετέλεσε». Δεν παρέλειψε, μάλιστα, ο Σπ.Μαρκεζίνης, ν΄ αναμνησθεί, όπως πρόσθεσε, «ενός εξόχου ανδρός» και να εκφράσει συγχρόνως τη λύπη του, γιατί «εν τω προσώπω του, έχασε τον άνθρωπο με τον οποίο θα συνεργαζόμουν, πράγμα το οποίο ίσως να είχε βοηθήσει κατά τρόπο εκπληκτικό τις περαιτέρω αναγκαίες δημοκρατικές εξελίξεις στην Ελλάδα».(Βλ.και Ματθαίου Χ.Ανδρεάδη «Η σκιαγραφία ενός πολιτικού-Σπ. Μαρκεζίνης», έκδ. 1977, σελ. 308-309).
Την εποχή ανόδου του Σπ.Μαρκεζίνη στην κυβέρνηση του «Συναγερμού», η ανάγκη της Αλλαγής ήταν κοινή. Η πραγματοποίηση, ωστόσο, της θεμελιώσεως της Αλλαγής, ανήκει, αποκλειστικά, στον Σπ.Μαρκεζίνη.
Οι εκλογές του 1956
Ο Σπ.Μαρκεζίνης, δέκα μήνες μετά την αποχώρησή του (μαζί με του φίλους του), απ΄την κυβέρνηση του «Ελληνικού Συναγερμού», ίδρυσε τον Φεβρουάριο 1955 το «Κόμμα των Προοδευτικών» στο οποίο προσχώρησαν 30 βουλευτές.
Και ύστερα από επτά μήνες (Οκτώβριος 1955) πέθανε ο πρωθυπουργός Αλ.Παπάγος. Στη θέση του ο Βασιλέας Παύλος διόρισε τον υπουργό του «Συναγερμού» Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος, έχοντας λάβει και την εντολή διαλύσεως της Βουλής, κατόρθωσε να συγκεντρώσει γύρω του το μεγαλύτερο ποσοστό των βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος και να σχηματίσει δική του κυβέρνηση. Το κόμμα του «Συναγερμού» διαλύθηκε και τυπικά την 4η Ιανουαρίου 1956 και ο Κ.Καραμανλής το υποκατέστησε με νέο κόμμα, την «Εθνική Ριζοσπαστική Ενωση» (Ε.Ρ.Ε), που περιέλαβε στους κόλπους της και στελέχη του κόμματος των Φιλελευθέρων καθώς και της ΕΠΕΚ.
Ο νέος πρωθυπουργός, αφού έτυχε ψήφου εμπιστοσύνης στη Βουλή, ψήφισε τον ιδιότυπο («τριφασικό» λεγόμενο) υπ΄αριθμ.3457/1955 εκλογικό νόμο και προκήρυξε εκλογές για τις 19 Φεβρουαρίου 1956.
΄Ολα τα κόμματα που αντιπολιτεύονταν την ΕΡΕ, συνασπίσθηκαν εκλογικά με την Αριστερά. Ο συνασπισμός τους πήρε την επωνυμία «Δημοκρατική ΄Ενωση».
Μόνη εξαίρεση το «Κόμμα Προοδευτικών» του Σπ. Μαρκεζίνη, το οποίο κατάρτισε συνδυασμούς σε 34 απ΄ τις 41 εκλογικές περιφέρειες. (Σημειώνεται, οτι τις εκλογές του 1956 διεξήγαγε η κυβέρνηση Κ.Καραμανλή και οχι υπηρεσιακή, όπως είχε συμβεί στις εκλογές 1950, 1951 και 1952).
Το εκλογικό σύστημα
Με την ευκαιρία της συζητήσεως στις μέρες μας νέου εκλογικού συστήματος απ΄ την κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή αξίζει να προστεθούν και τα εξής:
Ο «γέρος της Δημοκρατίας» Γεώργιος Παπανδρέου στην «Καθημερινή της 5.7.1953 και 12.7.1953, απαντώντας σε άρθρο της εφημερίδας, ανέπτυσσε τις απόψεις του σχετικά με τα εκλογικά συστήματα που ίσχυαν στην Ελλάδα την εποχή του και την πολιτική τύχη των ηγετών. Εκεί εξηγούσε το φαινόμενο της τόσο συχνής δημιουργίας και εξαφανίσεως πολιτικών κομμάτων στην Ελλάδα, με την αδιάκοπη μεταβολή του εκλογικού συστήματος:
«Δέν είναι»-έλεγε ο Γ.Παπανδρέου-«όπως νομίζεται, «η έλλειψις σταθερότητος» των πολιτικών ανδρών. Είναι η έλλειψις «σταθερότητος»του εκλογικού συστήματος... Με την αναλογικήν δημιουργούνται και με το πλειοψηφικόν εξαφανίζονται κόμματα. Αυτός λοιπόν είναι ο μέγας ένοχος, η συνεχής μεταβολή του εκλογικού συστήματος. Τα πολιτικά κόμματα δεν είναι οι ένοχοι, είναι τα θύματα. Αυτή υπήρξε η περιπέτεια των κομμάτων του Γεωργίου Καφαντάρη, του Αλεξάνδρου Παπαναστασίου, και του Ιωάννου Μεταξά, ο οποίος με την αναλογικήν του 1926, είχε 49 βουλευτάς και με το πλειοψηφικόν του 1928 εξηφανίσθη».
Και ο Σπ.Μαρκεζίνης, που ρωτήθηκε τον Ιούνιο 1963 ποιό ήταν το καλλίτερο εκλογικό σύστημα ή το χειρότερο και γιατί, από εκείνα τα οποία εφαρμόσθηκαν στην Ελλάδα μεταπολεμικά, έδωσε την εξής απάντηση:
«Το 1951 εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα η ενισχυμένη αναλογική. Προϊόν της συμφωνίας των τριών κομμάτων (εννοούσε τους Τσαλδάρη, Βενιζέλο, Πλαστήρα) για vα εξουδετερώσουν τον θεωρούμενο τότε επίφοβο αντίπαλο (εννοούσε τον Γ.Παπανδρέου). Αποτέλεσμα: Εμφανίζεται ο «Συναγερμός» και εξαφανίζονται πλήρως (εννοούσε το Λαϊκό κόμμα ) ή περιέρχονται σε δευτερεύουσα μοίρα οι άλλοι (εννοούσε τούς Φιλελευθέρους και την ΕΠΕΚ του Νικ.Πλαστήρα). Το 1958 εφαρμόζεται πάλι η ενισχυμένη. Με τη διαφορά απ΄ το 1951, οτι αυτή είναι πλέον τερατώδης και οτι ο στόχος του 1951 (Γ.Παπανδρέου), είναι ήδη πρωταγωνιστής της μυστικής εναντίον των άλλων συμφωνίας.
Σκοπός: Η δήθεν εξουδετέρωση των κινδύνων της Αριστεράς. Και αποτέλεσμα: Συντριβή των Φιλελευθέρων, ενώ η Αριστερά φθάνει στο ψηλότερο σημείο της κοινοβουλευτικής της ακμής.
Στην ίδια κατηγορία έθετε ο Σπ.Μαρκεζίνης και το μικτό του 1956. Αν μη τι άλλο, γιατί είχε (όπως τόνισε) υπέρ αυτού το μοναδικό τίτλο οτι κατόρθωσε να δημιουργήσει το πρώτο Λαϊκό Μέτωπο στην Ελλάδα.
Γενική, πάντως, είναι η εκτίμηση (όπως και τότε ήταν) πως η σταθερότητα του Δημοκρατικού πολιτεύματος, δεν εξασφαλίζεται, κατ΄ανάγκην, με τη σταθερότητα κυβερνήσεων. Η σταθερότητα των κυβερνήσεων δεν είναι η πανάκεια της Δημοκρατίας, προ παντός όταν δεν εκφράζει αληθινή εσωτερική πραγματικότητα, αλλά είναι κυρίως τεχνητό αποτέλεσμα ή συνέπεια του εκλογικού νόμου και μόνο. Τη σταθερότητα της κυβερνήσεως σε τελευταία ανάλυση, δεν την καθορίζει μόνο το εκλογικό σύστημα, αλλά κυρίως ο συσχετισμός των πολιτικών δυνάμεων, ο οποίος και δεν μπορεί ν΄αγνοηθεί συχνά, ως προς το προτιμητέο εκλογικό σύστημα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου